Çanakkale’den arsa alınır mı?
Çanakkale’den arsa alınıp alınmayacağı parselin tapu ve imar kaydına, sizin de orada ne yapmak istediğinize bağlıdır; yatırım önerisi vermiyoruz. Dedektif olarak kararın öbür yarısını getiririz: ilandaki yerde bugün ne görünüyor, bakım izi var mı, çalışan biri varsa görünüşü nasıl? Uzakta oturan biri için bu not, ilk gezinin ya da kaporanın önüne geçer.
Önce kime ne sorulur?
Kayıt sorularının cevabı kurumlardadır, sırası da bellidir.
- Satıcıdan ya da ilan verenden ilçe, mahalle ya da köy, ada ve parsel numarasını isteyin. Bu numaralar gelmeden kapora konuşmayın.
- Tapu ve Kadastronun Parsel Sorgu ekranında konumu görün. Ekran herkese açıktır, kişi adıyla sorgu yapmaz, sonucu tapu belgesi yerine geçmez.
- O parselde ne yapılabileceğini ilçe belediyesine ya da il müdürlüğüne sorun. İlandaki imar sözü satıcının beyanıdır: Ayvacık ilanlarından birinde “eko-turizm imarlı”, başka birinde “tarla” yazdığı görülüyor.
- Kimin adına kaç hisse olduğunu tapu müdürlüğünde, sözleşmeyi avukatla, sınırı harita mühendisiyle konuşun. Hisseli zeytinlikte bu adım en uzun olanıdır.
Yerde neler görülür?
Yerinde bakış, ilandaki parsele girmeden çevresinden görülenleri not eder.
Zeytinlik
Zeytinlik alan birinin ilk sorusu bahçenin bakılıp bakılmadığıdır. Ağaçların altı temiz mi, dallar budanmış mı, yeni çit ya da kulübe var mı? Zaten sizin olan bir bahçede ürün sorusunun başka bir sırası var. Alacağınız bahçede hasat döneminde çalışan biri varsa görünüşüyle ve yaptığı işle yazılır; “boş, kimse kullanmıyor” denen bir yer için cevap burada çıkar.
Arsa
Parsele giden bir yol var mı, üzerinde yapı, moloz ya da yeni kazı görülüyor mu? Çevredeki kullanım da yazılır: Ezine çevresinde kalker ve şist ocakları olduğu haberlere yansımış, bir mermer ocağı projesi de gündeme gelmişti. İlandaki mesafe ve manzara sözlerine yerde bakılabilir. Adaya gidiş tutara ayrıca yansır.
Yazlık
Körfez kıyısındaki ucuz yazlık ilanında ilk soru evin hangi ilde olduğudur. Altınoluk, Küçükkuyu’ya yaklaşık 13 kilometre uzakta ama Balıkesir’e bağlıdır; onu Ayvacık diye yazan ilan görülebiliyor, il dışına da söz vermiyoruz. Site yönetimine sorulacakları kendiniz sorarsınız. Çanakkale içindeki evde ilan fotoğrafındaki cephe ile binanın bugünkü hâli karşılaştırılır; site içine girilmez. Kapanan emlakçı başka bir sorudur; ilanda bir emlak iş yerinin adresi varsa orada açık bir iş yeri görünüp görünmediğine bakabiliriz.
Kurgu: anlatmak için yazıldı, yaşanmış bir iş sayılmaz
İlan metni: “Ayvacık’ta 6 dönüm bakımlı zeytinlik, ağaçlar verimde, yolu var.” Alıcı İstanbul’da oturuyor, ada ve parseli satıcıdan almış, konumu Parsel Sorgu’da görmüş. Bize üç soru yazıyor: Ağaçlara bakılıyor mu? Yol parsele gerçekten ulaşıyor mu? Bahçede şu sıralar çalışan biri var mı? Plan: kasım ayında bir gün, parselin dışından görülen kenarları, tek parsel.
Yapmadıklarımız
Araziye girmeyiz, satıcının kimliğini çıkarmayız. Komşu bahçedekilere ya da köyde kimseye de soru sormayız.
Uzaktaysanız nasıl başlanır?
İlan Çanakkale’de, siz başka ildeyseniz ada ve parsel numarasıyla ilan bağlantısını göndermeniz başlamak için yeterlidir. Tutarı parsel sayısı ve uzaklık belirler. “Ayvacık” yazan bir ilan, Çanakkale merkezine yaklaşık 68 kilometredeki ilçe merkezinde de olabilir, yaklaşık 104 kilometredeki Babakale’de de. Aynı güne birkaç parsel sığabilir.
Hangi ay bakılacağı sorunuza bağlıdır. Bakım izi her ay görülür, bahçede çalışan birini görmek için hasat dönemi gerekir. Notta tarih, bakılan yer, görülen ve görülmeyen yer alır; tapu, sınır ya da imar hakkında cümle içermez. Bir parsel dışarıdan görünmüyorsa not bunu da söyler.